ZARARLI VE ZARARDA OLMAMAK

Bir gün çay ocağının önünde bir kaç dostla beraber çaylarımızı yudumlarken kasabanın minibüsü önümüzde durdu. Minibüsten inenlerden çoğu hemen ellerini ceplerine ve kalplerinin üzerinde taşıdıkları sigara paketine götürdüler. Bir birlerine ikram etmeye başladılar. Yazıyı okuyanlar içerisinde bile “bunda ne var”, “ne güzel bir şey” diyenlerin olduğunu duyar gibiyim. Hanımı ve 4 yaşlarında çocuğu ile minibüsten inen bir vatandaş o da diğerleri gibi yaptı. Onun farklı yaptığı davranış ise yaktığı sigarasını 4 yaşındaki bebeğinin dudakları ile buluşturması idi. Aynı anda dudaklarından da  “Çek oğlum çek, ciğerlerin bayram etsin. Dedenin yanına varınca sigarayı içine çek. Dedenin yüzüne üfle. Deden erkek görsün” sözleri dökülüyordu.

***

Yanımızda oturanlardan biri başını yere eğdi. Sadece “hocam..” diyebildi.

Çevremizdeki yaşanan olumsuzlukların temelinde, kontrol edilmesi gereken davranışları, duygu ve düşünceleri kontrol edememe vardır. Kendini güçlü görenlerin, güç zehirlenmesi ile iradelerini ipotek olarak teslim ettiklerini, başkasına muhtaç hale geldiklerini ve kendisiyle çatışma yaşadıklarına şahit oluruz. “Ben aslında istersem bırakırım”, “Ben bağımlı olmam”, “Bu son”, “Bir daha asla”, “İşim bitsin kapatacağım” “Son paket”… diyenlerin sürekli yenik düştüklerini, birlerin son bulmadığını, sonunda ondan olduklarını, sonlarının da onlardan olduğunu bilmeyenimiz ve duymayanımız yoktur.

Yanlışların, alışkanlık ve olmazsa olmaz hakikat kabul edildiğinde gözler gerçekleri görmez, akıl ise düşünmez hale gelir. Okuma yazma bilen bir ilk okul çocuğunun bile sigara paketinin üzerinde yazan “sigara sağlığa zararlıdır” etiketini okuduğun da anladığı hakikati idrak edemez hale gelir. Bu hal öyle bir hal alır ki kişi “kendisinin yapma” dediği bir davranışın esiri olduğunu kavrayamaz.

***

“Benim iradem güçlüdür”, “Bir kere kullanmaktan bir şey çıkmaz”, “Ara sıra kullanmakla bir şey olmaz”, “Herkes kullanıyor ve bir şey olmuyor”, “Esrar, sigara ve alkolden daha tehlikeli değildir”, “Beni bu maddeleri kullanmaya başka nedenler itti”, “Uyuşturucu sadece kullanan kişiye zarar verir” gibi yanlış düşünceye kapılanların yaktıkları her bir sigara, açtıkları her bir şişe, çektikleri her bir nefes esarete atılan birer adım ve ölümün ayak sesleridir.

Kendimizi ve toplumun diğer fertlerini her türlü zararlı alışkanlıktan koruyabilmemiz için fertler olarak, arkadaş olarak, ailenin ve toplumun bir üyesi olarak yapmamız gereken pek çok şey vardır. Yalnızca kendimizin bu zararlı şeylerden uzak kalmasıyla yetinmemeli, elimizdeki tüm imkânları kullanarak insanlığı zararlı şeylerden korumaya gayret etmeliyiz. Biz kendimize nasıl zarar verilmesini istemiyorsak başkalarına da zarar vermemeliyiz.

İslam dini insan haklarına saygılı olunmasını emreder. Kul hakkı kavramı ile ifade edilen başkalarının hak ve hukukuna saygı Kur’an’ın ve hadislerin üzerinde durduğu temel hususlardandır.

***

İyi bir çığır açıp, güzel bir başlangıç yapıp başkalarının iyi ve güzele yönelmesini sağlamak ne kadar güzel ve takdire şayan ise; kötü bir çığır açmak, kötü bir başlangıç yapmak da o denli çirkin ve vebali olan bir şeydir. Günümüzde düğünlerimizin olumsuz ve kötü davranışların temellerinin atıldığı mekanlar ve zaman dilimleri olarak karşımıza çıktığını görüyoruz. “Nasıl olsa bir kere evleniyorum”, “Bu gün bendensiniz”, “Bir kereden bir şey olmaz”, “Gençlerin kalbi kırılmasın”, “Benim düğünümde herkes hürdür”, “Kimsenin kalbi kırılmasın” gibi düşüncelerle sigara paketlerin ard arda açıldığı, leblebi gibi dağıtıldığı  ortamlar “Biz nerede hata yaptık” sorusunu kendimize sorduğumuzda cevabını bulacağımız adrestir. Biz her zaman iyi ve güzele talip olmalı ve bu konuda başkalarına ön ayak olmalıyız. Bu meyanda sözgelimi sigara içmeyenler, sigara içenlerden çok daha vefakâr ve fedakâr olarak insanlara güzel örnek olmalıdır.

***

Uyuşturucu ve diğer kötü alışkanlıklara müptelâ olmamak için, arkadaş faktörü çok önemlidir. İyi bir arkadaş ve dost, kişiye hep iyi şeyleri gösterir, iyi yerlerde dolaştırır ve iyi alışkanlıklar kazandırır. Özellikle anne ve babalar, çocuklarının kimlerle arkadaşlık kurduklarını izlemeli, bu konuda onlara gerekli ikazları yapmalıdırlar. Gerekirse, çocuğa iyi arkadaşlar bulmalı ve bu noktada ona yardımcı olmalıdırlar.

Zararlı alışkanlıkları dost edinmemiz, onların da bizi dost edinmesi anlamına gelmez. Hiç ummadığımız bir zamanda onlardan beklenmedik bir darbe yiyebiliriz. Onlar dost görünürler, ama onların düşman olduklarını anladığımızda iş içten geçmiş olabilir.

Sigara başta olmak üzere zararlı alışkanlıklara başlamak ve alışmak ücretsiz, son derece kolay ve zevkli olabilmektedir ama onlardan kurtulmak ücretsiz, o kadar kolay ve zevkli olamamaktadır.

***

Zararlı alışkanlıklara hiç düşmemek, insanımızı hiç düşürmemek için zararlı alışkanlıklardan kurtulmak ve insanımızı kurtarmak adına Kur’ân’ın takip ettiği tedricilik, sakındırma ve ikna etme esas olmalıdır.

Bütün insanlar, özellikle çocuklar ve gençler, sevgiye, ilgiye ve şefkate muhtaçtır. Çocukların ve gençlerin zararlı alışkanlıklardan korunmaları için sevgiden, ilgiden ve şefkatten mahrum kalmamaları ve olumlu kişilik sahibi olmaları gerekir.

Kur’ân’ın pis, murdar, çirkin, zararlı diye nitelendirdiği haramlar, bir kerecik olsun denenmeye ve tadılmaya değmez şeylerdir. Çoğu zarar veren/sarhoşluk eden şeyin azı da zarar ve haramdır. Zararlı olan günah kirlerinin, tıpkı maddî pislik ve kir zerreleri, tıbbî virüsler gibi en küçüğünden bile kaçınılmalıdır.

Yapıp ettiklerimizi sürekli görüp gözeten Yüce Allah’ın (c.c.) bize verdiği nimetleri yerli yerince kullanıp kullanmadığımızdan bir gün bizleri hesaba çekeceğini unutmamamız bize yeni bir bakış açısı kazandıracaktır. Cebimizden düşürmediğiz sigara paketini kefende koyacak cep yoktur. Bu şuurla yaşayarak hayatımızı anlamlandırmaya ve değerlendirmeye çalışmalıyız