‘Reklamlar, ahlaken  sorunlu hale getirildi’

AKÜ’den iki öğretim üyesinin yürüttüğü araştırma ile reklam ahlakı ilk defa derinlemesine ve kapsamlı şekilde ele alındı. Yaklaşık bir sene süren proje boyunca reklamların etkileri araştırıldı

Türkiye İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği (İGİAD) ve İlim Kültür Eğitim Derneği’nin (İLKE) 2014 yılında başlattıkları ve Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Şuayıp Özdemir ve Yrd. Doç. Dr. Fikret Yaman tarafından yürütülen “Türkiye’de Reklam Ahlakı” Projesinin sonuçları açıklandı.

Özdemir ve Yaman’ın yürüttüğü projede Türkiye’de reklam ahlakı ilk defa derinlemesine bir araştırma ile kapsamlı şekilde ele alındı. Yaklaşık bir sene süren proje boyunca literatür taramaları, anket çalışmaları, mülakatlar, ayrıntılı gözlem ve belge incelemeleri ile geniş bir araştırma yapıldı. Araştırma sonuçları “Türkiye’de Reklam Ahlakı: Sorunlar ve Çözüm Önerileri” adlı alanında ilk olma özelliği taşıyan kitapta toplandı.

TÜKETİCİLERE GÖRE REKLAMLAR AHLAKİ AÇIDAN SORUNLU

Yürütülen projenin sonuçları Özdemir ve Yaman’ın katıldığı İstanbul’da gerçekleştirilen toplantı ile kamuoyuyla paylaşıldı. İGİAD’ın İstanbul Zeytinburnu’ndaki merkezinde yapılan basın toplantısına çok sayıda basın mensubu katıldı. AKÜ Turizm Fakültesi Dekanı ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) İşletme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şuayip Özdemir “Tüketicilerin, en güvenilmeyen reklam mecrası olarak ’sosyal medyayı’ bulduklarını, reklamlarda kadınların cinsel bir obje olarak kullanılması ve içerikte yanıltıcı bilgilere yer verilmesini en rahatsız edici unsurlar olarak ifade ettiklerini söyledi. Özdemir aşırı kazanma hırsı, rekabet, denetim eksikliği, tüketicilerin tepkisizliği gibi hususların Türkiye’deki reklamları, ahlaki açıdan sorunlu hale getirdiğini belirterek, “Yaptığımız çalışmanın sonuçlarına göre tüketiciler reklamlarda en çok yanıltıcı bilgi kullanımından; ikinci olarak kadının cinsel obje olarak kullanımından ve üçüncü olarak da erkeğin cinsel obje olarak kullanımından rahatsız oluyorlar” dedi.

REKLAMIN İYİSİ KÖTÜSÜ OLMAZ ANLAYIŞI HAKİMDİ

AKÜ İİBF Uluslararası Ticaret ve Finansman Bölüm Başkan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Fikret Yaman yapılan çalışma ile artık reklamlar ahlaklı veya ahlaksız olup olmadıkları tartışmasının başladığını belirterek, şunları kaydetti: “Toplumda hep reklamın iyisi kötüsü olmaz anlayışı hakimdi. Bu çalışma ile artık reklamın ahlaklısı ya da ahlaksızı tartışmasını da ortaya atmış bulunuyoruz” dedi. Yaman, “Her şeyin en iyisini yapmış olabilirsiniz. Çok güzel bir reklam senaryosu üretmiş olabilirsiniz, belki de dünyanın en çok tanınan kişilerinden birini reklamınızda oynaması için ikna etmiş olabilirsiniz. Fakat reklamda ahlak kavramını göz ardı ettiyseniz reklamınızda büyük bir sıkıntı var demektir. Burada reklamveren, reklam ajansı, tüketicilere büyük görev düşmektedir.”●Kurtuluş