Afyonkarahisar Defterdarı Yaşar Kısa, gelir vergisi mükellefleri için 1 Mart 2016 tarihinden itibaren beyanname verme işlemlerinin başladığını ve 25 Mart 2016 tarihine rastlayan Cuma günü mesai bitiminde sona ereceğini bildirdi. Gayrimenkul sermaye iradı yani kira geliri elde eden mükellefleri uyaran Defterdar Kısa, açıklamasında şu bilgilere yer verdi:

“Vergi kanunlarına göre bazı mal ve hakların (konut, arazi, bina, haklar vs.) kiraya verilmesinden elde edilen gelirler ‘gayrimenkul sermaye iradı’ olarak adlandırılır. Bu mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, irtifa ve intifa hakkı sahipleri ile kiracıları tarafından kiraya verilmeleriyle elde edilen gelir ‘gayrimenkul sermaye iradı’ olarak vergiye tabi tutulur. Diğer gelir sahipleri gibi gayrimenkul sermaye iradı elde edenler de bu gelirlerini yıllık olarak beyan etmek zorundadırlar. Vergi dairesi ile işi olmayan ücretli, emekli, çalışmayan vs. daire sahiplerinin zorlanmamaları için Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı otomasyonda hazır beyanname sunmaktadır. İster bu sistemle (www.gib.gov.tr) isterse elden verilecek beyanname ile bu gelir beyan edilebilecektir.

KİRA GELİRLERİNİ BEYAN ETMEYENE USULSÜZLÜK CEZASI

Konutlardan elde edilen kira gelirleri beyan edilmez veya eksik beyan edilirse 2015 yılı için 3 bin 600 TL’lik istisnadan faydalanılamaz. Ayrıca, mükellef adına usulsüzlük cezası kesilir ve gelir takdir komisyonunca takdir edilir. Takdir edilen gelir üzerinden, Gelir Vergisi ile vergi ziyaı cezası hesaplanır. Bunlara ilaveten gecikilen her ay için gecikme faizi talep edilir. Bu şekilde tahakkuk eden vergi, ceza ve gecikme faizinin tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Yani verginin iki taksitle ödenmesi imkânı da kalmaz.

Eşlerin veya kardeşlerin bir konuta ortak olması halinde, bu konuttan elde edilen kira gelirlerinin vergilendirilmesinde, her bir ortak için 3 bin 600 TL’lik istisna ayrı ayrı uygulanır. Mirasın paylaşılmamış olması halinde de her bir mirasçı istisnadan ayrı ayrı faydalanabilir. Bir mükellefin birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde ise istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanır. Ayrıca unutulmamalıdır ki kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar, bu istisnadan faydalanamaz.

ÖNCEDEN BEYANNAME VERENLER DURUMLARINI DİLEKÇE İLE BİLDİRMELİ

Geçtiğimiz yıllarda kira geliri için GMSİ beyannamesi veren mükellefler o gayrimenkulü satmış veya artık gayrimenkulü kendisi kullanıyorsa yani artık kira geliri elde etmiyorsa bu durumu bir dilekçe ile ilgili vergi dairesine bildirmelerinde fayda var. Çünkü vergi daireleri geçen yıl beyanname veren mükellefleri tarayıp bu sene vermeyenleri takdir komisyonlarına sevk edebiliyor. Bu durumda elde edilmeyen bir gelir yüzünden vergi ödemek veya gelir elde edilmediğini ispatlamak için günlerce uğraşmak gerekecektir.

Ticaret şirketleri, iş ortaklıkları ile gerçek gelirlerini beyan etmek zorunda olan ticaret ve serbest meslek erbabı, işyeri olarak kullanmak üzere, gerçek kişilerden kiraladıkları mal ve haklar için yaptıkları ödemeler üzerinden, Gelir Vergisi kesintisi yapmaya mecburdur. Aynı şekilde; kamu idare ve müesseseleri vs. kurumların da yaptıkları kira ödemeleri üzerinden vergi kesintisi yapmaları gerekiyor.

BİLDİRİLMEYEN KESİNTİLERDEN KİRACILAR SORUMLUDUR

Yapılan kesintiler kiracılar tarafından muhtasar beyanname ile bildirilir. Bildirilmeyen kesintilerden kiracılar sorumludur. Gayrimenkul sahibinin sorumluluğu yoktur. Kira geliri 26 bin TL’nin altında olan işyeri sahipleri bu gelir ile ilgili beyanname vermeyeceklerdir. 26 bin TL’lik sınırın aşılması halinde ise beyanname verilir.

Konut ve işyeri gelirinin ikisini de elde edenlerin her iki gayrimenkulden elde ettikleri toplam kira gelirini dikkate alarak 29 bin TL’lik beyan sınırını aşıp aşmadıklarını kontrol etmeleri gerekiyor. Bu arada işyeri kira sahiplerinin beyan sınırını aşmaları halinde verecekleri beyanname sonrasında vergi dairesinden iade alacaklarını da belirteyim. Gayrimenkul için yapılan giderler düşüldükten sonra hesaplanan vergi, yapılan kesintilerden düşük çıkacağı için kiracılar tarafından kesilip vergi dairesine yatırılan vergilerden gayrimenkul sahiplerine vergi iadesi yapılması söz konusu oluyor.

MART VE TEMMUZ AYLARINDA 2 TAKSİT HALİNDE ÖDEME İMKANI

Kira gelirinin vergilendirilmesinde, elde edilen gelirin safi tutarı götürü gider veya gerçek gider yöntemi olmak üzere iki farklı şekilde tespit edilebilir. Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi, taşınmaz malların tümü için yapılır. Bunlardan bir kısmı için gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider yöntemi seçilemez. Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemez.

Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın yüzde 25’i oranındaki götürü gideri indirebilirler. Örneğin; 2015 yılında 5 bin 600 TL kira geliri elde eden mükellef 3 bin 600 TL istisnayı düştükten sonra götürü gider yöntemini seçmesi halinde 2 bin TL’nin yüzde 25’i olan 500 TL’yi de düştükten sonra kalan bin 500 TL’nin yüzde 15’i olan 225 TL vergi ödeyecektir. Bu vergi de istenilmesi halinde Mart ve Temmuz aylarında 2 taksit halinde ödenebilecektir.

KİRA GELİRİ TUTARINDAN İNDİRİLEBİLECEK GİDER KALEMLERİ

Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda, brüt kira geliri tutarından aşağıdaki giderler indirilebilir: Aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri, idare giderleri, sigorta giderleri, faiz giderleri, konutun 5 yıl süre ile iktisap bedelinin yüzde 5’i, vergi, resim, harç ve şerefiyelerle belediyelere ödenen harcamalara katılma payları, amortismanlar, bakım ve onarım giderleri, sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konut veya lojmanların kira bedeli.

Gerçek gider yönteminin seçilmesi halinde, Maliye idaresi tarafından istenildiğinde mükellefler tarafından giderlerin belgelendirilmesi gerekecektir.”●Kurtuluş